Sztuka rozmowy. O tym, jak jedno słowo potrafi uratować relację.

Czy myślałaś/łeś kiedyś, że prowadzenie rozmowy jest sztuką? Zwykła rozmowa też może wymagać od nas sztuki. Niespodziewanie może skończyć się martwą ciszą, niechęcią bądź obrazą. Czasem wystarczy drobiazg , by irytacja spowodowała, że już po wszystkim. Wielu z nas dorastało w domach gdzie komunikacja polegała na krzyku albo na obrażaniu się. Podział ról jest spolaryzowany – są ci co rządzą i ci co zawsze starają się kogoś udobruchać. Mało kto potrafi tak rozmawiać, by nie rezygnując z siebie nie stracić relacji.

Sztuka rozmowy

Sama w życiu codziennym, poza pracą, nie zawsze mam ochotę być tą rozumiejącą i współczującą. Czasem odpuszczam, a czasem wolę mieć rację. Ale zdarza się, że mam dobry dzień i wypływam na szerokie wody. Tak jak podczas tej zwykłej rozmowy w kolejce do lekarza.

 Chciałam przebadać mój wzrok, bo coś ostatnio mi się pogorszył. Czas się ciągnął, ciągle ktoś wchodził i wychodził. Obok mnie siedział starszy pan i widziałam, że się nudzi tak samo jak ja. Zagadnęłam go. Nasza rozmowa powoli nabierała tempa. Opowiadał mi o swoim synu trochę chaotyczne, trudno mi było za tym nadążyć.

Chciałam go naprawdę zrozumieć. Przyjęłam pewne założenia. Rozumiałam, że jest nim zawiedziony. Przyszło mi do głowy, że zapytam „Czy zawsze tak pan o nim myślał?” Odpowiadał wymijająco, a ja nie wiem po co, próbowałam dalej dociekać. Zadaję pytanie ponownie i jeszcze raz. Nagle dosięgło mnie jego napięte i poirytowane spojrzenie, widzę ściągniętą twarz.  „Czy pani ma mnie za upośledzonego?”

Moje zdumienie jest bezgraniczne. Skąd taki pomysł? – myślę w duchu, chciałam go tylko lepiej  zrozumieć. Mężczyzna wycofał się. Już chciałam zrobić to samo i nagle przebłysk olśnienia –  może go przeproszę? Ale właściwie za co, przecież niczego nie zrobiłam – odzywa się we mnie inny głos. Jednak błyskawicznie postanawiam tak powiedzieć: „ Przepraszam. Chyba poczuł się pan dotknięty?”

I wtedy zobaczyłam jaką moc ma to proste słowo. Jak jego postać mięknie, łagodnieje, jak sylwetka przybliża się w moją stronę i równowaga zostaje przywrócona. Ponownie się odezwał. Relacja została uratowana.

Komentarz

W relacjach bardzo często nie reagujemy na to, co ktoś mówi — tylko na to, co w nas się uruchamia. Jedno pytanie może dotknąć starego śladu, dawnego wstydu, poczucia bycia ocenianym albo doświadczenia, że „ktoś znowu wie lepiej”. W takich momentach układ nerwowy działa szybciej niż świadomość. To dlatego zwykła rozmowa potrafi nagle skręcić w stronę napięcia.

W dorosłości oznacza to, że neutralne pytanie może zostać odebrane jako atak, a zwykła ciekawość jako podważanie kompetencji.

W tej historii chciałam pokazać coś bardzo ważnego:

kiedy pojawia się napięcie, nie trzeba tłumaczyć, bronić się ani udowadniać swoich intencji. Czasem wystarczy jedno miękkie słowo, które zatrzymuje eskalację i przywraca kontakt.

„Przepraszam. Chyba poczuł się pan dotknięty?”

To zdanie nie było przyznaniem racji. Było uznaniem jego emocji — a uznanie jest jednym z najsilniejszych regulatorów w relacji.

Psychologicznie dzieje się wtedy kilka rzeczy:

  • napięcie opada, bo ktoś widzi nasz stan, a nie ocenia zachowanie
  • ciało wraca do równowagi, bo nie musi już bronić swojej godności
  • rozmówca odzyskuje poczucie wpływu — „jestem słyszany”
  • relacja przechodzi z trybu obrony do trybu kontaktu

To pokazuje, że w rozmowach nie chodzi o perfekcyjne komunikaty, tylko o mikro‑gesty regulacji.

MÓJ POMYSŁ

Myślisz sobie, to musi być bardzo trudne. Kiedyś też tak myślałam. Ponieważ mechanizmy obronne ma każdy z nas. Nasze Ja, które nie zostało uszanowane ciągle się tego domaga z zewnątrz i zazwyczaj tego nie dostaje. Jedyna droga do ocalenia prowadzi poprzez uszanowanie samej siebie. Wtedy to co robi świat przestaje mieć znaczenie.

Co pomaga wracać do siebie?

·  Psychoterapia — bo daje przestrzeń, w której nasze emocje po raz pierwszy mogą zostać potraktowane poważnie. Ktoś je widzi, nazywa, nie ocenia. A kiedy doświadczamy tego w relacji terapeutycznej, zaczynamy robić to samo dla siebie.

·  Uważność — bo uczy zauważać napięcie zanim wybuchnie. Uczy zatrzymywać się na chwilę, czuć ciało, rozpoznawać sygnały. To jest ten moment, w którym reakcja nie musi już przejąć sterów.

·  TRE® — bo pomaga ciału rozładować to, co przez lata było zamrożone. Kiedy ciało przestaje być w stanie alarmu, świat automatycznie staje się mniej groźny. Nie dlatego, że ludzie się zmieniają, ale dlatego, że nasz układ nerwowy nie reaguje już jak kiedyś.

CYTAT

1.

 „(…) Wyobraźmy sobie, że trafnie odczytując to, co się dzieje, nie tracimy nad sobą panowania, gdy utracił je ktoś inny, i tym razem złość nie prowadzi do złości, a przemoc nie wywołuje jeszcze bardziej bezsensownej przemocy.”

J. Kabat-Zin „Uważność dla wszystkich. Mądrość, która może zmienić świat.”

PYTANIA DO CIEBIE

1.

Spróbuj przy najbliższej okazji, kiedy poczujesz irytację, zrobić wydech i przypomnieć sobie tę historię.

CZAS NA MEDYTACJĘ

Dziękuję, że przeczytałaś ten biuletyn. Z przyjemnością prześlę Ci dostęp do kolejnych edycji. Jeśli chcesz mieć dostęp do medytacji oraz innych sekretów dobrego życia, zapraszam do zapisu na bezpłatny Newsletter.

Zmiana zaczyna się od bardzo małych rzeczy.

Jeśli trudno zauważać własne myśli lub rozpoznawać swoje uczucia, mamy na to sposób – zacznij ćwiczyć uważność.

Pozdrawiam serdecznie

Alicja Grabska